Da har vi vore gjennom ein av dei dystrare delane av denne turen. S-21 og Killing Fields. S-21 er fengselet i Phnom Penh der alle dei “politiske” fangane i nærleiken av Phnom Penh blei sende under Røde Khmer regimet. Vistnok skal ein stad mellom 12 og 17.000 fangar ha vore gjennom fengselet. Da Vietnamesiske soldatar kom til fengselet fant dei 7 overlevande… Gangane og cellene i S-21 står meir eller mindre som dei gjorde da fengslet blei forlatt, med kulehol i veggen og blodflekkar på golvet. Alle fangar som kom inn her blei tatt bilete av. Om dei var torturert eller døde blei dei også tatt bilde av, og alle bileta som har blitt funne er hengt opp på veggane her. Det er ganske rystande å gå forbi omlag 5000 portrettfoto, og veta at samtlege har blitt torturert og drept på bestialsk vis. Nokon av bileta viste folk som var stygt torturert og banka, andre var døde. Mest inntrykk gjorde kanskje bilete av ein liten gut på omlag 10 som hadde fått nummerskiltet hengt med sikkerheitsnål som var stukke gjennom skinnet i halsen.

Etter ei runde på S-21 kjørte vi ut til Killing Fields, på vegen hoppa ein hund ut i vegbana og blei overkjørt av minibussen vår. Dei lokale hoppa rett ut i vegbana og bortimot sloss om den. Det blei nok middag for ein lykkeleg familie om kvelden… Forståeleg nok, men likevel litt merkeleg var det at dei fleste var meir sjokka over ein laushund enn S-21. Killing fields var som navnet seier ingen triveleg plass. Dette er meassegravane der fangane frå S-21 blei dratt ut og drept. Nokre av massegravene er undersøkt, men dei fleste er fortsatt lukka. Likevel, med regnet blir beinrester og lignande vaska opp, og vi gjekk omkring og tråkka på beinrester frå menneske. Ganske grusomt. Grusomt var det også å sjå eit tre dei brukte til å drepa babyar mot. Mødrene blei tvinga til å sjå på medan Røde Khmer soldatane slo ungane mot treet til dei var daude. Andre måtar dei drap babyar på var å kaste dei opp i lufta og skyte dei, eller å spidde dei på bajonett på turen ned. Alt mens mødrene måtte sjå på. Røde Khmer slapp å drepa dei fleste av mødrene, dei fleste av dei fekk hjarteinfarkt og døydde når dei såg ungane bli drept. Absolutt ikkje trivelege greier. Dyster stemning på bussen heim kan du seia.

For å lette på stemninga for vi difor på eit barnehjem etter lunsj. Her fekk vi leike med ungane og prate med dei (dei fleste prata veldig godt engelsk). Veldig forløysande. Dei har også noko verkeleg rare leikar her… Blant anna ein der ein sit i ring og ein går rundt med eit opprulla håndkle. Vedkommande slepper så handklede på ryggen til ein av dei i ringen, vedkommande til høgra skal da springe ei runde rundt, medan han med handkledet spring etter og slår/piskar han så godt han kan. Spring fort eller bli slått med andre ord. Nokon av ungane slo seriøst hardt etter kvarandre, og dei lo av oss som ikkje turte slå den som sprang før oss. Good times.

Etter dette bar det ut på sykkeltur med cyclo. Ein slags einseters rickshaw. Veldig behageleg måte å sjå byen på. Og karane som sykla verka til å vera trivelege karar (dette er eit slags rehabiliteringsprogram eller noko, der fattige kan sykle for eit par kronar og middag osv). Så etter ei god runde rundt i det franske kvartalet osv. Dette blei med andre ord ein lang og ganske mentalt utslitande dag. Så det blei rett i seng etter middag og ei lita runde på markedet (Sørøstasia sitt tammaste marked trur eg, men dei hadde kambodsjanske b-boys som dansa til britney da…).

I dag har vi bussa frå Phnom Penh til Sianoukville, her byrja det å monsunregne rett etter at vi kom hit så det er ikkje stort vi har gjort eigentleg. I morgon skal vi ut på snorkletur og øyhopping. Det kan bli bra.

Tudelduu!

Etter ei god natt i Siem Reap (Eg sovna kl 21 lokal tid, og stod opp igjen ca 04.30), bar det rett ut i jungelen for å sjå sola stå opp over Angkor Wat. Imponerande tempel, imponerande soloppgang. Angkor Wat blir heller ikkje mindre imponerande når ein tuslar rundt der. Etter ei runde i Angkor Wat bar det attende til hotellet og frokost, før det var å kaste seg på bussen for ei lang runde tempel.. Bayon kan nevnast, og “Lara Croft tempelet” blant anna. Bilete kjem, og historia til Khmerriket kan dykk lesa dykk opp på dei som ynskjer det, så slepp eg skriva det her, dette innlegget blir fort langt nok likevel..

Solnedgang frå eit tempel på toppen av ein kolle (eller fjell som dei valgte å kalla det her) blei avslutninga på denne Angkor overdosa. 13 timar tempel tek på. Særleg når ein blir overfalt av ungar som ynskjer å selgja deg noko “5 bracelet for one dollar sir” (dollar er uoffesiell valuta i Kambodsja). Så på kvelden blei det middag inkludert lokalt danseshow, etterfulgt av ein tur på markedet, før kvelden blei avslutta på pubben “Angkor What?” (Promoting irresponsible drinking since 1998). Her samlar backpackerane seg for å bælme nedpå buckets med drinkar og å danse på benkar og benkeryggar (Det var forbode å danse på bordet da…). Det er noko med dei grelle kontrastane til den verkelege verda som verkeleg ligg rett utanfor døra her. Ungar svelt ihjel kvar dag, eller må jobbe lange skift, mens her sit vi rike, kvalme ungdommar frå vesten og ler og drikk og blås pengane våre. Eg veit ikkje kvifor det føles verre enn å gå ut på byen heime, her går jo faktisk penga rett inn i den lokale økonomien, og held lokale folk i arbeid, så i realiteten er det jo faktisk betre. Likevel.. Det føles berre litt respektlaust på mange måtar. Guilty pleasure liksom.

Ei av jentene på gruppa måtte til slutt bærast i seng, det seier vel sitt om kvelden. Eg tok tuk tuk tilbake til hotellet og fekk tilbydd meg det meste som er ulovleg i dette landet på den korte turen: “Mariuana sir? Cocain? Heroin? Special massage?” – “Just take me to the hotel, please…”

I dag stod vi opp litt seint, og tok ein lokal buss frå Siem Reap til Phnom Penh. Kambodsja er som dei fleste land her i regionen eit facinerande land å titte på frå bussruta. Damer som selg grilla gresshopper som snacks til busspassasjerane, kyr midt i vegen, og eit lass med tohjuls traktorar pregar bildet. Og Kambodsja er vel meir eller mindre ei stor landbruksslette. Så det kan bli litt kjedeleg om ein ikkje fylgjer med på vegen, for det er der det skjer. Asiatisk trafikk, og folk som held på med underlege ting.

Vel framme i Phnom Penh, barst det rett til middag. Også denne prega av desse ungane som skal selja deg alt mogleg rart. Bøker, armband, blomster og skjerf. Og eg lovar deg; Det å sjå inn i augene til ein tydeleg utsulta gut på kanskje 10, som står der og vil selja deg ei bok til ein dollar, mens du sit der med neven full av dollar og gaflar innpå mat og øl… Det er få ting her i verda som får deg til å føle deg meir shitty enn nett det..

I morgon står Killing Fields og S-21 (Tuol Sleng, fengselet/straffeanstalten til Røde Khmer) på plakaten, stemninga står neppe i taket der heller. Bestialske minnesmerke som dei er.

PS: Om nettverket fortsett å væra like ille blir det ikkje noko bilde før eg kjem heim..

Dear Lonely Planet writers, what is so lonely about Khao San Road?

Møtte resten av gruppa I går, virkar til å vera ein artig gjeng. To purunge britar, brevvenninner frå USA/Østerike, backpackerar og Canadiere.. Heile spekteret dekka. Vi gjekk ut for å eta på Khao San Road, etterfulgt av ei bøtte eller to. Eg hadde heilt gløymt kor fascinerande/tacky/internasjonalt/alkoholisert/sexifisert denne gata er. Nei, eg vil ikkje bli med på ping pong show i år heller.. Eller å sjå “Rainbow Pussy” eller “Bottle open with pussy” eller.. ja…

Lyter til tross, Khao San er ein artig plass. Her er det fest heile dagen, kvar dag. Buckets og marked. Fyll og morro. Khao San er å bestille øltårn til bordet, og oppdage at servitrisa eigentleg var ein gut. Det er å leikeslåss med ein frampå gut på 10 år som burde ha betre ting å ta seg til enn å selgja blomster til fulle backpackerar midt på natta. Det er å kjøpe seg ein solhatt særdeles overprisa, sjølv etter hard pruting, men som likevel er billig. Det er å møte folk du aldri ser igjen, men som alltid har et same spørsmålet; “Where are you going?”. For det er det, bortsett frå desse backpackerane som har blitt hengande fast I hasjtåka på Khao San, så skal dei fleste ein annan stad, eller har nettopp kome tilbake frå ein annan plass. Vi skulle til Kambodsja.

Og overgangen frå Khao San til Kambodsja kunne vel ikkje vore større. Frå ein av dei meir utvikla byane i sørøstasia kryssa vi grensa til eit av dei fattigaste landa i regionen. Bagasjen vår blei trilla over grensa på ei falleferdig trevogn, dradd for hånd. Vegane er dårlegare, med merkbart mindre trafikk, og folket tydeleg meir fattige. Vi installerte oss på hotellet i Siem Reap, og drog ut for å besøkja «New Hope Cambodia». Dette er eit frivilligprosjekt starta for å gi ungar i området skulegang. Det heile starta av ein ambisiøs og modig tuk-tuk sjåfør for nokre år sidan. Sidan da har prosjektet grodd, og husar no eit legekontor, og dei deler også ut ris til dei lokale, slik at ungane her skal sleppe å gå ut for å arbeida for å gi familien mat, og i staden gå på skulen. Ein tuk-tuk tur ut på svært humpete grusvegar, forbi hus og familiar med høg fattigdom blei vi kjørt. Det føltest rett og slett utruleg rart å væra vestleg turist med eit svært kamera hengande rundt halsen, rett og slett eigentleg flaut å vita at eg har det bra fordi eg var heldig med kor i verda eg blei født.

Vi fekk lov å væra med i skuletimen eit lite kvarter. Vi blei sendt inn i ei engelskklasse som var svært ivrige etter å øve på engelsken sin. Så eg har snakka om Norge, og kor mange innbyggere vi har og at det er kaldt om vinteren og alt anna dei måtte finne på å være intressert i.

Deretter fekk vi høyra litt meir om prosjektet, før vi fekk servert mat av dei. Utruleg god heimelaga mat, og vi fekk dermed gjennom GAP i alle fall spytta inn nokre av kronene våre inn i dette prosjektet. Så har eg kjøpt meg god samvittigheit ei lita stund til. Eller?

I morgon skal eg opp klokka fire-halv fem for å nå soloppgangen over Angkor Wat, det gledar eg meg til!

PS: Frityrstekt grashoppe står no på lista over konsumert mat. Og ja: det var meget godt.